Hướng đến nền nông nghiệp hữu cơ bền vững

Hướng đến nền nông nghiệp hữu cơ bền vững

(TBKTSG) - Khi tâm lý sợ hãi đẩy người tiêu dùng đi tìm kiếm cho mình và gia đình nguồn thực phẩm sạch, thì cũng là lúc những sản phẩm mang tên gọi “hữu cơ” xuất hiện như nấm sau mưa.

Rau an toàn được trồng tại TPHCM. Ảnh: T.L

Có cầu thì có cung

Những năm gần đây, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm hữu cơ ở Việt Nam tăng nhanh nên cho dù cấp chính phủ chưa có một bộ tiêu chuẩn chính thống cho thực phẩm hữu cơ, nhiều doanh nghiệp đã “nhanh chân” tìm đến sự chứng nhận của các tổ chức nước ngoài. Các chứng nhận hữu cơ được nhiều doanh nghiệp lựa chọn là chứng nhận của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) và chứng nhận của Liên hiệp châu Âu (EU). Đây được xem là những bộ tiêu chuẩn khắt khe bậc nhất trên thế giới và dĩ nhiên, doanh nghiệp không dễ dàng đạt được, cũng như không phải ai cũng đủ năng lực tài chính để trả chi phí cho bên chứng nhận.

Do đó, sự xuất hiện của Hệ thống bảo đảm cùng tham gia (Participatory Guarantee System - PGS) được phát triển từ Dự án phát triển nông nghiệp hữu cơ do Tổ chức phát triển nông nghiệp châu Á, Đan Mạch (ADDA) tài trợ đã thêm một sự lựa chọn nữa cho nhiều người làm nông ở Hà Nội, Hòa Bình... Tuy dự án đã kết thúc từ năm 2012 nhưng trên thực tế cho đến nay, PGS vẫn có chỗ đứng trên thị trường. Đây cũng là nhân tố để Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) ra đời tại Hà Nội.

Ở TPHCM, năm ngoái, Viện Kinh tế nông nghiệp hữu cơ (VOAEI) ra đời mà nòng cốt là những người có công ty sản xuất sản phẩm hữu cơ tại Việt Nam, mục đích không gì khác ngoài việc tìm kiếm “danh phận” cho những sản phẩm hữu cơ trên thị trường.

Những tổ chức nêu trên tuy danh chính nhưng ngôn chưa thuận vì chưa được cơ quan quản lý nhà nước công nhận tính hợp pháp của các tiêu chuẩn. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng đã biết “địa chỉ” cùng những sản phẩm mà họ đứng tên.

Trên thị trường hiện nay có không ít sản phẩm hữu cơ “tự phong” có giá bán “trên trời” nhưng trên bao bì sản phẩm lại không có gắn một biểu tượng (logo) của bên chứng nhận hữu cơ nào. Dĩ nhiên, nhiều sản phẩm loại này có thể bị người tiêu dùng bóc mẽ, nhưng hiện trạng này cũng khiến người ta phải đặt câu hỏi về sự chính danh của những sản phẩm hữu cơ đang được bày bán ngày càng nhiều trên thị trường.

Trong phiên trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ ba của Quốc hội vào ngày 13-6, ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), cho biết bộ này đang soạn thảo và dự kiến sẽ trình Chính phủ một dự thảo nghị quyết chuyên đề về sản xuất nông nghiệp hữu cơ nhằm tạo hành lang pháp lý cho các sản phẩm hữu cơ.

Thế giới cũng có một rừng chứng nhận!

Hiện trên trang web của USDA có lưu giữ cơ sở dữ liệu về các sản phẩm đã được chứng nhận hữu cơ. Đây là nguồn dữ liệu được tập hợp khá đầy đủ những tiêu chuẩn, đơn vị chứng nhận cùng tên, địa chỉ các công ty ở khắp nơi trên thế giới đã được chứng nhận hữu cơ. Tại đây, người xem có thể thấy ngay ở Mỹ, người dân không nhất thiết phải áp dụng tiêu chuẩn của USDA mà các bang như New Mexico, Colorado, Iowa, Kentucky, Maryland... cũng có những tiêu chuẩn sản phẩm hữu cơ riêng và được công nhận có giá trị trên toàn nước Mỹ.

Ở nhiều quốc gia khác cũng đang tồn tại nhiều hệ tiêu chuẩn thực phẩm hữu cơ khác nhau. Tại Úc, chính phủ nước này có một tiêu chuẩn hữu cơ với tên gọi ACO (Australian certified organic). Ngoài ra, chứng nhận OFC (Organic food chain) cũng được Chính phủ Úc công nhận. Dưới cấp chính phủ còn có chứng nhận AUS-QUAL của Bộ Nông nghiệp Úc. Cấp thấp hơn nữa là chứng nhận BDRI của Viện Nghiên cứu sinh học sạch (Bio-Dynamic Research Institute).

Ở châu Âu, ngoài chứng nhận của EU thì hầu như tất cả các nước thành viên cũng có chứng nhận hữu cơ của họ. Nhưng dù có nhiều chứng nhận ở các cấp độ khác nhau, một quy định bắt buộc đối với các bộ tiêu chuẩn này là sản phẩm phải chứa ít nhất 70% thành phần là hữu cơ mới được chứng nhận và treo “logo organic”.

Tiêu chuẩn nào cho Việt Nam?

Trong khi chờ ban hành một tiêu chuẩn Việt Nam về sản xuất hữu cơ, các tổ chức có thể học theo cách làm của các nước bằng cách đưa ra những tiêu chuẩn sản xuất một sản phẩm hữu cơ của chính mình. Bộ tiêu chuẩn này có thể dựa trên bộ tiêu chuẩn của USDA, EU hay Úc, như cách Việt Nam đã lấy tiêu chuẩn GlobalGAP làm nền tảng cho VietGAP ở thị trường nội địa.

Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam có thể lấy tiêu chuẩn PGS. Các địa phương mạnh về nông nghiệp như Lâm Đồng, TPHCM... cũng có thể đưa ra bộ tiêu chuẩn hữu cơ riêng. Thậm chí, một hệ thống phân phối cũng có thể nghĩ đến một bộ tiêu chuẩn hữu cơ của mình. Đi liền với đó, các tổ chức này phải cam kết bộ tiêu chuẩn do mình đưa ra phải đảm bảo những yêu cầu cơ bản của một sản phẩm hữu cơ. Cách tốt nhất là có bên thứ ba giám sát bộ tiêu chuẩn bên cạnh hệ thống giám sát nội bộ, như cách mà hệ thống thực phẩm hữu cơ Organica đã thuê Công ty TNHH Peterson Services giám sát thêm các trang trại hữu cơ của mình, dù họ đã đạt chứng nhận của USDA, EU.

Về phần cơ quan quản lý nhà nước, Bộ NN&PTNT phải đảm bảo các tổ chức có bộ tiêu chuẩn hữu cơ phải chắc chắn sản xuất ra được sản phẩm hữu cơ đạt tiêu chuẩn cơ bản nhằm đảm bảo tính công bằng cho người tiêu dùng. 

• Bạn không nên bỏ qua bài:

  >> Cần tìm nhà thương mại ,nhà đầu tư kinh doanh để nhập khẩu dòng phân bón hữu cơ, phân bón vi sinh của Mỹ

  >> Phân vi sinh EMZ-USA - phân bón công nghệ Mỹ

  >> Phân hữu cơ Rapid Hydro - phân bón cá công nghệ Mỹ

  >> Nano Bội thu 3D phòng và trị bệnh do Nấm,Vi khuẩn, Virus trên cây trồng
• • • Phân bón hữu cơ vi sinh EMZ – USA đã được Bộ Nông Nghiệp Mỹ và VN cấp phép và khuyến khích sử dụng 
• Phóng sự Phân vi sinh EMZ-USA trên kênh VTV2
• Hãy like Facebook của EMZ -USA để được cập nhật những bài viết mới nhất  mỗi ngày

Read More

Phát triển nông sản sạch là bền vững

 Phát triển nông sản sạch là bền vững
Nông sản thực phẩm sạch là nội hàm của cấu trúc kinh tế xanh, kinh tế cacbon thấp, là điều kiện để phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thông điệp có chất lượng tư tưởng

Lần đầu tiên kể từ ngày thành lập, Bộ NN-PTNT tổ chức hội nghị về nông nghiệp hữu cơ (NNHC) đánh dấu bước phát triển mới của tư duy, phục vụ mục tiêu tái cấu trúc nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Xây dựng nền NNHC mang thông điệp có chất lượng tư tưởng vì nâng cao địa vị ngành nông nghiệp trong vạch xuất phát mới.

Trang trại bò sữa hữu cơ của Vinamilk tại Đà Lạt. Ảnh: Phạm Kha

Vai trò hàng đầu của ngành nông nghiệp là đảm bảo an ninh lương thực thực phẩm nuôi 100 triệu dân và hơn chục triệu khách du lịch (bao gồm cả xuất khẩu, thay thế nhập khẩu) và góp phần đảm bảo an ninh môi trường, an ninh năng lượng quốc gia.

Thứ hai là sản xuất, chế biến nông sản thực phẩm (NSTP) sạch (an toàn, sạch, hữu cơ) ngăn thực phẩm bẩn bằng phòng vệ thương mại và hàng rào kỹ thuật. Đây cũng là một yêu cầu của việc xây dựng nông thôn mới, là nội dung của tái cấu trúc nông nghiệp, là NSTP có giá trị thặng dư của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam với trong nước và thế giới. Với ý nghĩa đó Bộ NN-PTNT còn là "Bộ Văn hóa thứ hai", "Bộ Quốc phòng thứ hai".

Thứ ba NSTP sạch là nội hàm của cấu trúc kinh tế xanh, kinh tế cacbon thấp, là điều kiện để phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu. Phương thức canh tác hữu cơ có độ bền cao, phổ sản xuất rộng, không bùng phát dịch bệnh…  

Thông điệp có chất lượng triết lý, đạo lý

Thứ nhất, phấn đấu “mâm cơm” của người Việt phải an lành (thế giới gọi là “bàn ăn”). Hiện nay bất an nhất của nhân dân là ăn uống. Từ câu hỏi “ăn bao nhiêu” bây giờ chuyển sang phải giải đáp “ăn uống gì”, “làm thế nào ngăn bẩn”, “chi cho ăn uống hay chi cho y tế”.

Thứ hai, NNHC là phương thức sản xuất đa dạng, thuận với tự nhiên, không có phế thải, tự tái tạo, tự tái chế (hàng chục triệu tấn phế phụ phẩm). NNHC là nông nghiệp hiện đại hóa không bằng con đường hóa học hóa, khắc phục mặt trái của công nghiệp hóa, là quy luật “phủ định của phủ định” nông nghiệp truyền thống.

Thứ ba, NNHC phát huy lợi thế thật của nông nghiệp nhiệt đới và du lịch ẩm thực, có cấu trúc kinh tế thật, có thị phần thị trường thật (Bắc Âu, Bắc Á, giới trung lưu, thượng lưu đô thị, nông thôn…) và có hiệu quả thật (chè hữu cơ Tây Côn Lĩnh một tôm + một tép giá 5 triệu đồng/kg, gạo hữu cơ 5-10USD/kg, tôm cá hữu cơ 5-10USD/kg…). Bằng NNHC chúng ta có thể trả lại “hai quyền” cho nông dân: quyền trả giá (đầu vào) và định giá (đầu ra) của sản xuất chế biến NSTP, khắc phục nền nông nghiệp giá rẻ.  

Giải pháp phát triển

Một là, quy hoạch theo lợi thế thật ở “ba vùng ven”: ven đồi núi, ven đô thị, ven biển. Vùng miền núi phía Bắc và Tây Nguyên có lợi thế đất, không khí, nguồn nước… còn sạch. Ở đây NNHC phù hợp với ba mô hình sử dụng đất phổ biến hiện nay là: trang trại, cho thuê và hợp tác liên kết theo quy trình công nghệ tiên tiến (với doanh nghiệp, kinh tế hợp tác). Vùng ven đô thị có lợi thế về thị trường, hạ tầng, dân trí, khoa học công nghệ. Sắp tới 50% dân số sẽ sống ở đô thị và tầng lớp trung lưu, thượng lưu có thu nhập cao sẽ chiếm khoảng 20-30% dân số ở đây. Vùng ven biển có lợi thế nước lợ, nước mặn, nuôi trồng thủy sản và nông sản đặc sản chất lượng cao.

Ví dụ: ở ĐBSCL có 1,8 triệu ha đất trồng lúa, có thể quy hoạch theo “3 lát cắt”: ngọt, lợ, mặn. Vùng ngọt 1 triệu ha lúa, thâm canh 2 vụ, đảm bảo 15 triệu tấn thóc. Vùng lợ, 300.000 ha lúa đặc sản, lúa nếp, lúa chất lượng cao… có giá trị 1.000USD/tấn gạo. Vùng mặn 200.000 ha tôm + lúa hữu cơ, đạt 200 triệu/ha/năm. Đất còn lại chuyển thủy sản, cây ăn quả, chăn nuôi. Từ khoảng 50-80 triệu/ha/năm đất cấy lúa hiện nay chuyển sang cấu trúc mới có thể đạt 150 triệu/ha/năm và cao hơn nữa.

Ở vùng ĐBSH 600 nghìn ha đất lúa có thể quy hoạch “3 lát cắt” là vùng vụ đông, vùng ven biển (mặn, lợ) và vùng cấy lúa mùa bằng giống phản ứng ánh sáng có chất lượng cao nhờ trời cho chênh lệch nhiệt độ ngày đêm cao (gió heo may).

Hiện nay chúng ta xuất khẩu 1 triệu tấn gạo nếp ở ĐBSCL chất lượng thua nếp cái hoa vàng ở ĐBSH, có thể cải tạo giống nếp miền Bắc ở miền Nam và mở rộng diện tích cấy lúa nếp ở miền Bắc thì hiệu quả còn cao hơn nữa.

Hai là, xây dựng thể chế NNHC đồng bộ theo “3 tầng”. Tầng đường lối là xây dựng Luật NNHC. Cùng với Luật Công nghệ cao, Luật NNHC sẽ là hệ quản trị nông nghiệp linh hoạt gồm sản xuất và thương mại hữu cơ của nền nông nghiệp nhiệt đới hiện đại Việt Nam.

Tầng kỹ thuật bao gồm: công nhận và sử dụng ngay các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế về NNHC tại Việt Nam; tiếp biến và hoàn thiện công nghệ NNHC Việt Nam phù hợp với các vùng sinh thái; áp dụng tiêu chuẩn sản phẩm theo các thị trường đã ký kết (chiếu xạ, xông hơi nước nóng, loại bỏ hóa chất…). Phải khẳng định lại NNHC không phải là trở về nông nghiệp truyền thống xưa mà là nông nghiệp hiện đại hóa bằng sử dụng phân bón và thức ăn sinh học, vi sinh, nuôi thiên địch, nuôi tảo, nuôi giun; ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số; dùng thuốc thảo dược, phân bón thức ăn thế hệ mới công nghệ cao không có kháng sinh, hoóc môn chất kích thích sinh trưởng, chất độc hại…

Tầng chính sách bao gồm: khuyến khích sử dụng phân bón và thức ăn hữu cơ, vi sinh, sinh học, thảo dược, phổ cập phương thức sản xuất an toàn sinh học…; bảo vệ và bồi dưỡng độ phì nhiêu của đất, độ sạch của nước, không khí; truyền tải thông điệp thay đổi tập quán, thói quen sản xuất cũ bằng phương thức sản xuất theo tiêu chuẩn, theo nông nghiệp hợp đồng; nhấn mạnh “cấu trúc tinh thần” của chính sách là phát huy mặt tốt của nông dân, hạn chế mặt nhược điểm, xây dựng văn hóa thẩm mỹ của nông thôn mới. Chính sách NNHC phải phù hợp với các sản phẩm ở các vùng khác nhau (chứ không dùng một loại lưới bắt tất cả các loại cá); xây dựng chính sách “chuỗi” nhưng quan trọng nhất là “đầu” sản xuất: xây dựng mô hình “cùng phát triển” – 2 công nghệ (hữu cơ/cao) 2 sản phẩm (đặc sản/an toàn) 2 lực lượng (doanh nghiệp, hợp tác xã/R&D) 2 ngành (nông nghiệp/du lịch ẩm thực); “đầu” thương mại là cửa hàng, thuế, tín dụng, quỹ bình ổn giá NNHC…

Ba là, tổ chức thực hiện theo công thức: kết hợp 2 gien (khoa học + doanh nhân) + men (quản lý). Sự kết hợp 2 gien theo phương thức mới hữu cơ, hữu tính của “lòng đỏ + lòng trắng” của quả trứng sẽ có hiệu quả cao hơn sự kết hợp kiểu vô tính, lai ghép vô cơ hiệu quả thấp hiện nay. Vai trò nhà quản lý là xây dựng chính sách sắc sảo, xây dựng quyền lực về sản xuất và thương mại của một số doanh nghiệp đầu đàn; là chất xúc tác và truyền cảm hứng phát triển cho hàng triệu nông dân.

TS LÊ HƯNG QUỐC

• Bạn không nên bỏ qua bài:

  >> Toàn cảnh nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

  >> Phân vi sinh EMZ-USA - phân bón công nghệ Mỹ

  >> Phân hữu cơ Rapid Hydro - phân bón cá công nghệ Mỹ

  >> Nano Bội thu 3D phòng và trị bệnh do Nấm,Vi khuẩn, Virus trên cây trồng
• • • Phân bón hữu cơ vi sinh EMZ – USA đã được Bộ Nông Nghiệp Mỹ và VN cấp phép và khuyến khích sử dụng 


Mọi Chi Tiết Xin Liên Hệ: 
Tel : 0967 646 009 (Mr Nam) 


• Phóng sự Phân vi sinh EMZ-USA trên kênh VTV2
• Hãy like Facebook của EMZ -USA để được cập nhật những bài viết mới nhất  mỗi ngày

Read More